Kolon Kanseri Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Kolon kanseri, sindirim sisteminizin alt kısmı olan kalın barsakta görülen (kolon) kanser türüdür. Rektal kanser, kolonun son birkaç incinde görülen kanserdir. Bu ikisine birlikte, genellikle kolorektal kanserler denir.

Çoğu vakanın kolon kanseri, adenomatöz polip olarak adlandırılan küçük, kanserli olmayan (iyi huylu) hücre yığınları olarak başlar. Zamanla bu poliplerin bazıları kolon kanserlerine dönüşür.

Polipler küçük olabilir ve varsa az sayıda semptom üretebilir. Bu nedenle, doktorlar, kolon kanseri olmadan önce polipleri tespit edip çıkararak kolon kanserini önlemeye yardımcı olmak için düzenli tarama testleri önermektedir.

Kolon Kanserinin Belirtileri Nelerdir?

  • Bağırsak alışkanlıklarınızda ishal veya kabızlık gibi bir değişiklik
  • Dışkı üzerinde kan veya kanama
  • Kramplar, gaz veya ağrı gibi kalıcı karın rahatsızlıkları hissetme
  • Bağırsağınızın tamamen boşalmadığı hissi
  • Zayıflık veya yorgunluk
  • Açıklanamayan kilo kaybı

Kolon kanseri olan bir çok insan, hastalığın erken dönemlerinde semptom göstermez. Belirtiler ortaya çıktığında, kanserin ilerleme boyutu ve bağırsak bölgenize bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.

Dışkı üzerinde kan gibi bağırsak kanseri belirtileri veya bağırsak alışkanlıklarında kalıcı bir değişiklik fark ederseniz, derhal en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalısınız.

Kolon kanseri taraması için 35 yaş ve üzeri tavsiye edilmektedir.. Bununla birlikte kanseri tetikleyen beslenme biçimi gibi nedenler belli bir yaş sınırı olmaksızın tarama yapmanızı gerektirebilir.

Kolon Kanserinin Nedenleri

Çoğu durumda, kolon kanserine neyin neden olduğu net değildir. Doktorlar, kolondaki sağlıklı hücreler DNA’da hatalar geliştiğinde kolon kanserinin oluştuğunu biliyorlar.

Sağlıklı hücreler normal bir şekilde vücudunuzun işlev görmesini sağlamak için düzenli bir şekilde büyür ve bölünürler. Fakat bir hücrenin DNA’sı hasar görüp kanserleştiğinde, hücreler bölünmeye devam eder – yeni hücrelere ihtiyaç duyulmasa bile -. Hücreler biriktikçe bir tümör oluştururlar.

Zamanla, kanser hücreleri, yakınlardaki normal dokuyu istila etmek ve yok etmek için büyüyebilir. Ve kanserli hücreler vücudun diğer bölgelerine de yayılabilir.

Kolon kanseri riskini artıran kalıtsal gen mutasyonları ailelerden geçebilir, ancak bu kalıtsal genler kolon kanserlerinin sadece küçük bir yüzdesi ile bağlantılıdır. Kalıtsal gen mutasyonları kanseri kaçınılmaz kılmaz, ancak bireyin kanser riskini önemli ölçüde artırabilir.

Kalıtsal kolon kanseri sendromlarının en yaygın biçimleri şunlardır:

Kalıtsal nonpolifozisli kolorektal kanser (HNPCC). Lynch sendromu olarak da adlandırılan HNPCC, kolon kanseri ve diğer kanserlerin riskini artırır. HNPCC’li insanlar 50 yaşından önce kolon kanseri geliştirmeye eğilimlidirler.

Ailesel adenomatöz polipozis (FAP). FAP, kolon ve rektumunuzun astarında binlerce polip gelişmesine neden olan nadir bir hastalıktır. Tedavi edilmeyen FAP’lı insanlar, 40 yaşından önce kolon kanseri geliştirme riski çok yüksektir.

FAP, HNPCC ve daha seyrek kalıtsal kolon kanseri sendromları, genetik test yoluyla tespit edilebilir.

Beslenme ile Kolon Kanseri Riski Arasındaki İlişki

Çalışmalar, düşük lifli ve yüksek yağlı beslenmenin kolon kanserini tetiklediğini göstermiştir. Fast food, kola, margarin, yağlı etler, ayçiçek ve kanola gibi düşük sıcaklıkta yanan yağlar kolon kanserine neden olabilir.

Zeytinyağı, avokado, yeşil çay ve ev yapımı yoğurt gibi sağlıklı besinlerle beslenmek akıllıca olabilir.

Kolon (Bağırsak) Kanseri İçin Risk Faktörleri

Kolon kanseri riskinizi artırabilecek faktörler şunlardır:

Yaşlılık. Kolon kanseri teşhisi konan insanların büyük çoğunluğu 50 yaşından büyüktür. Kolon kanseri gençlerde ortaya çıkabilir ancak çok daha seyrek görülür.

Kolorektal kanser veya poliplerin kişisel geçmişi. Zaten kolon kanseri veya adenomatöz polipleriniz varsa, gelecekte kolon kanseri oluşturma riskiniz daha yüksektir.

İnflamatuar bağırsak koşulları. Kolonun ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi kronik ateşli hastalıkları, kolon kanseri riskinizi artırabilir.

Kolon kanseri riskini arttıran kalıtsal sendromlar. Ailenizin nesiller boyunca geçirilen genetik sendromlar kolon kanseri riskinizi artırabilir. Bu sendromlar ailesel adenomatöz polipozis ve kalıtsal nonpolyozis kolorektal kanseri içerir ve bunlar Lynch sendromu olarak da bilinir.

Ailede kolon kanseri öyküsü. Hastalığı olan bir ebeveyn, kardeş veya çocuğunuz varsa, kolon kanseri gelişme olasılığınız daha yüksektir. Birden fazla aile üyesinde kolon kanseri veya rektal kanser varsa, riskiniz daha da büyüktür.

Düşük lif, yüksek yağlı beslenme. Kolon kanseri ve rektal kanser lif ve yağ ve kalorileri yüksek bir beslenme ile ilişkili olabilmektedir. Bu alandaki araştırmalar karışık sonuçlar vermektedir. Bazı çalışmalar, kırmızı et ve salam,sosis,sucuk gibi işlenmiş et ürünlerini fazla tüketenlerde kolon kanseri riskinin arttığını göstermektedir.

Yerleşik bir yaşam tarzı. Eğer aktif değilseniz, kolon kanseri gelişme olasılığınız daha yüksektir. Düzenli fiziksel aktivite almak, kolon kanseri riskinizi azaltacaktır.

Diyabet. Diyabet ve insülin direnci olan insanlarda kolon kanseri riski daha yüksek olabilir.

Obezite. Obez olan insanlarda kolon kanseri riski yüksektir ve normal kilo olarak kabul edilen insanlara kıyasla kolon kanserinden ölme riski fazladır.

Sigara içmek. Sigara içen kişilerde kolon kanseri riski yüksek olabilir.

Alkol. Alkolün aşırı kullanılması kolon kanseri riskinizi artırabilir.

Kanser için radyoterapi uygulanması. Önceki kanserleri tedavi etmek için yönlendirilen radyoterapi kolon kanseri riskini artırabilmektedir.

Kolon Kanseri Taraması

Erken teşhisin bu hastalıktan ölüm riskini önemli ölçüde azalttığı bilinmektedir. Kolon kanseri için ve diğer kanser türleri için sık sık tarama yapılması çok doğru bir adımdır. Özellikle 50 yaş üzerindeyseniz mutlaka bir tarama yaptırın. Ailenizde bir kanser geçmişi varsa, bu taramayı 40 yaşından itibaren yaptırmanızda fayda vardır.

Kolon Kanserinin Teşhis Edilmesi

Bulgularınız ve belirtileriniz kolon kanseri olabileceğini gösteriyorsa, doktorunuz şunları içeren bir veya daha fazla test ve prosedür önerebilir:

Kolonun iç kısmını incelemek için bir kapsam kullanarak. Kolonoskopi, bir video kameraya bağlı uzun, esnek ve ince bir tüp kullanır ve tüm kolonunuzu ve rektumunuzu görüntülemek için izler. Herhangi bir şüpheli alan bulunursa, doktorunuz analiz için doku numunelerini (biyopsi) almak için tüp yoluyla cerrahi aletleri geçirebilir.

Kan testleri. Kolon kanseri olup olmadığını kan testi yapamaz. Ancak doktorunuz böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri gibi genel sağlığınızla ilgili ipuçları için kanınızı test edebilir.

Doktorunuz kanı bazen kolon kanserlerinden (karsinoembriyonik antijen veya CEA) üretilen bir kimyasal için test edebilir. Zamanla takip edilen  CEA düzeyi,  kanserinizin tedaviye cevap vermesine yardımcı olmasını sağlayabilir.

Kolon Kanserinin Evreleri

Kolon kanseri teşhisi konduktan sonra, doktorunuz kanserinizin derecesini (aşamasını) belirlemek için testler düzenler. Evreleme, hangi tedavilerin sizin için en uygun olduğunu belirlemenize yardımcı olur.

Evreleme testleri, karın ve göğüs BT taramaları gibi görüntüleme prosedürlerini içerebilir. Çoğu durumda, kanserinizin evresi kolon kanseri cerrahisi sonrasına kadar belirlenemeyebilir.

Evre 1. Kanseri, kolonun veya rektumun yüzeysel astarından (mukoza) büyüktür ancak kolon duvarının veya rektumun ötesine yayılmamıştır.

Evre II. Kanseri kalın bağırsağın veya rektumun içine veya duvarı boyunca büyümüştür ancak yakındaki lenf nodlarına ulaşmamıştır.

Aşama III. Kanseriniz yakındaki lenf bezlerini istila etmiş ancak henüz vücudunuzun diğer bölümlerini etkilememiştir.

Evre IV. Kanseriniz uzak organlara, örn. Karaciğerinize veya akciğerlerinize yayılmış durumdadır ve bu en son ölümcül olan evredir (yine de kanserin tedavi edilmesi mümkündür.)


Kaynak: http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/colon-cancer/home/ovc-20188216

Check Also

Saç Uzatan Bitkiler ve Besinler

Birçok besin ve bitki saç sağlığı, saç dökülmesi, saçların canlanması, kepek sorunları için kullanılabilmektedir. Ayrıca …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *